Είμαι σίγουρος πως όσοι διαβάζετε αυτό εδώ το blog θα έχετε δει το βίντεο με τον Αλκέτα Παναγούλια που, ως προπονητής της Ελλάδας στο Μουντιάλ των ΗΠΑ το 1994, φωνάζει στους ποδοσφαιριστές του, ουσιαστικά τους εκλιπαρεί, να κόψουν τις «προμενάδες» (λέξη που προέρχεται από το γαλλικό promenade που σημαίνει «βολτάρω») και να σουτάρουν. Όπως λέει άλλωστε και ένα αρχαίο ποδοσφαιρικό γνωμικό γεμάτο με σοφία «για να σκοράρεις πρέπει και να σουτάρεις». Την τελευταία δεκαετία, στο πρωτάθλημα της Πρέμιερ Λιγκ, είχαμε μία κατακόρυφη πτώση στα σουτ εκτός της περιοχής. Τη σεζόν 2015/2016 το ποσοστό των σουτ που γινόταν εκτός της περιοχής ήταν στο 43.6% φτάνοντας, με σταθερή πτώση, στο 32.3% το 2024/2025. Φυσικά μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξε ο Πεπ Γκουαρδιόλα που άλλαξε μία ολόκληρη λίγκα. Όπως γίνεται συνήθως με τους κορυφαίους σε ό,τι κι αν κάνουν. Ξαφνικά αυτοί που ήθελαν να πατήσουν στην αντίπαλη περιοχή με build up ήταν πολλοί και τα σουτ εκτός περιοχής είχαν γίνει κάτι σαν παντελόνι κάπρι. Θέλαμε να διαγραφεί από τη μνήμη μας. Ο Καταλανός δεν υπάρχει πια στον πάγκο των «πολιτών» και το ποσοστό της λίγκας, σε σουτ εκτός της περιοχής, έχει και πάλι ανοδικές τάσεις θυμίζοντας τιμές σε ελληνικό σούπερ μάρκετ. Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, με μόλις 8 αγωνιστικές να έχουν ολοκληρωθεί, το ποσοστό βρίσκεται στο 38.4% κάτι που συμβαίνει σε όλες τις μεγάλες λίγκες της Ευρώπης.
Ας δούμε τα σουτ εκτός περιοχής (ομάδα/παιχνίδι)
Πρέμιερ Λιγκ 7.48 πέρσι – 8.70 φέτος – γκολ γινόταν το 0.33 πέρσι – 0.38 φέτος +15%
Λα Λίγκα 8.22 πέρσι – 9.64 φέτος – γκολ γινόταν πέρσι το 0.35 – 0.38 φέτος +9%
Σέριε Α 8.16 πέρσι – 9.46 φέτος -γκολ γινόταν πέρσι το 0.29 – 0.40 φέτος +38%
Λιγκ-1 7.84 πέρσι -8.46 φέτος – γκολ γινόταν πέρσι το 0.30 – 0.33 +11%
Μπουντεσλίγκα 7.72 πέρσι – 8.87 φέτος – γκολ γινόταν πέρσι το 0.31 -0.49 φέτος +59%
Αυτό που έχει ενδιάφερον είναι ότι βλέπουμε άνοδο και στις ποιοτικές ομάδες, αυτές που βρίσκονται ψηλά στον βαθμολογικό πίνακα. Η 1η Μπαρτσελόνα έχει ήδη 65 σουτ εκτός της περιοχής. Η 2η Ατλέτικο έχει 79 και η 3η Ρεάλ Μαδρίτης έχει 50. Στην Ιταλία η 1η Ίντερ έχει 56 με τις Ρόμα και Λάτσιο που ακολουθούν να έχουν από 53 ενώ η Μπάγερν έχει 63 στη Γερμανία όσα έχει σχεδόν και η Παρί Σεν Ζερμέν στη Γαλλία (66). Σίτι και Άρσεναλ έχουν 31 και 34 σουτ εκτός περιοχής. Επίσης είναι οι μοναδικές στα 5 μεγάλα πρωταθλήματα από τις ομάδες που βρίσκονται στην πρώτη τριάδα του βαθμολογικού πίνακα, μαζί με τις Ρεν στη Γαλλία και Ρεάλ Μαδρίτης στην Ισπανία, που έχουν πτώση σε αυτό το κομμάτι σε σχέση με πέρσι. Ας τα δούμε.
Πρέμιερ Λιγκ. Η Σίτι είχε πέρσι 4.34 φέτος έχει 3.86. Η Άρσεναλ είχε πέρσι 3.89 φέτος έχει 3.71. Η Μπράιτον είχε πέρσι 4.32 φέτος έχει 6.86. Σημείωση: η Άρσεναλ είναι γενικά πεσμένη σε παραγωγή τελικών σε σύγκριση με πέρσι και η Σίτι έχοντας στο «9» τον Χάαλαντ είναι λογικό να μην σουτάρει τόσο πολύ εκτός της περιοχής. Ο Νοργηβός μετράει ήδη 9 γκολ, σε 8 αγωνιστικές, και είναι όλα με τελικές εντός της περιοχής με 6.09 xG σε 30 τελικές από τις οποίες οι 15 πήγαν εντός της εστίας έχοντας xGOT 8.17. Ο τύπος έχει 0.89 xG/90. Με απλά λόγια, αν σουτάρει με καλές συνθήκες εντός του «κουτιού» οι πιθανότητες είναι πολύ καλές για να σκοράρει.
Λα Λίγκα. Η Μπάρτσα είχε πέρσι 6.11 φέτος έχει 6.44. Η Ατλέτικο είχε πέρσι 3.92 φέτος έχει 7.43 (τρομερό το +79%) και η Ρεάλ Μαδρίτης είχε πέρσι 6.32 ενώ φέτος έχει 5.22. Σε αυτό παίζει σίγουρα ρόλο και η αύξηση σε προωθημένες πάσες ανά 90 σε 102.7 φέτος από το 94.4 που ήταν πέρσι.
Σέριε Α. H Ίντερ είχε πέρσι 4.84 φέτος έχει 6.69. Η Λάτσιο είχε πέρσι 4.29 φέτος έχει 5.86. Η Ρόμα είχε πέρσι 3.50 φέτος έχει 5.14.
Μπουντεσλίγκα. Η Μπάγερν είχε πέρσι 6.21 φέτος έχει 9.67 (+53%). Η Ντόρτμουντ είχε πέρσι 3.38 φέτος έχει 4.67. Η Φράιμπουργκ είχε πέρσι 3.85 φέτος έχει 6.20
Λιγκ 1. Η Ρεν είχε πέρσι 3.91 φέτος έχει 3.71. Η ΠΣΖ είχε πέρσι 6.47 φέτος έχει 9.14. Η Λιλ είχε πέρσι 3.85 φέτος έχει 5.17.
Γιατί όμως συμβαίνει;
Ας πάμε στο πρόσφατο Μουντιάλ. Aυτό που κατέκτησε η φανταστική Ισπανία. Συνήθως σε αυτές τις διοργανώσεις υπάρχει η τάση να εφαρμόζονται/να δοκιμάζονται νέες τακτικές. Κάπως έτσι στο Μουντιάλ του 2026 είδαμε την τέλεια εφαρμογή της άμυνας σε χαμηλό μπλοκ. Όχι σαν εκείνο που παρουσίασε ο Τούχελ στο τελευταίο 25λέπτο του Αγγλία – Αργεντινή στερώντας ουσιαστικά από τα «λιοντάρια» την πρόκριση, με την κατοχή να φτάνει στο τελευταίο τέταρτο το 91-9, αλλά, για να το κάνω και πιο κατανοητό μιας και όλοι το έχουμε φρέσκο, σαν αυτό που παρουσίασε η Ρεάλ Μαδρίτης στο διπλό που έφερε στη Βαρκελώνη επί των Μπλαουγκράνα με ένα masterclass από τον Μουρίνιο. Έτσι πρέπει να παίζεται η άμυνα σε χαμηλό μπλοκ. Ακριβώς έτσι. Ειδικά αν έχεις και την ατομική ποιότητα, σε όλες τις γραμμές, που έχει η «Βασίλισσα». Στο Μουντιάλ του 2026 το 16% των γκολ μπήκαν με σουτ εκτός της περιοχής. Στο 8% ήταν αυτό το ποσοστό στο Μουντιάλ του 2022. Το χαμηλό μπλοκ έπαιξε σίγουρα ρόλο. Σε ένα παιχνίδι που η κατοχή ήταν 62-28 υπέρ των Καταλανών η ομάδα του Φλικ είχε 7 σουτ εκτός της περιοχής και ακόμα 4 εντός της περιοχής αλλά στο όριο αυτής.
(σημείωση) Μία ομάδα μπορεί να απειλήσει με σουτ εκτός της περιοχής όταν συνήθως πιέζει με ένταση ψηλά και κυρίως όταν κλέβει μπάλες στη δεύτερη δική της ζώνη πίεσης. Υπάρχει ανισορροπία, οι αμυνόμενοι το πρώτο που θα κάνουν είναι να κλείσουν στην περιοχή, συνήθως υπάρχει και υπεραριθμία των αμυνομένων και κάπως έτσι ο αιφνιδιασμός, με ένα σουτ από μακριά, είναι μία εκ των πρώτων λύσεων που εφευρίσκει ο εγκέφαλος. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τις ομάδες που θα καταφέρουν να σπάσουν το πρέσινγκ και θα φτάσουν με έναν – δύο παίκτες απέναντι στην άμυνα των αντιπάλων τους, που θα έχει όμως ισορροπία και θα είναι οργανωμένη.
Ας περάσουμε όμως και πάλι στο χαμηλό μπλοκ. Πλέον είναι πολλές οι ομάδες που μπορούν να αμύνονται άψογα σε τέτοιες συνθήκες. Ανάλογα με το που θα πάει η μπάλα βλέπουμε rotation ακόμα και με 6 παίκτες στη δεύτερη ζώνη άμυνας που στην αμέσως επόμενη πάσα γίνονται 4 και τούμπαλιν κλείνοντας όλους τους χώρους και οδηγώντας τον αντίπαλο, όσο καλός κι αν είναι, απλά να κυκλοφορεί τη μπάλα χωρίς ουσιαστικά να απειλεί. Για να απειλήσει, συνήθως, θα ανεβάσει ακόμα περισσότερους παίκτες που δεν θα τους έχει εκτός περιοχής αλλά θα τους φέρει εντός της, ανάμεσα από τους αμυντικούς. Σε τέτοιες συνθήκες είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξει εύκολη απειλή εντός της περιοχής «χτίζοντας» υπομονετικά μία επίθεση. Θες 2-3 Μέσι μαζί για να το καταφέρεις. Άσε που η πρώτη ζώνη άμυνας στη μπάλα συνήθως μένει αρκετά λειψή «δίνοντας» στον αντίπαλο το σουτ, με ελάχιστες πιθανότητες για να γίνει γκολ. Σκεφτείτε μία άμυνα στο μπάσκετμπολ που κλείνει χαμηλά στη ρακέτα σαν τη γραμμή προστασίας του Quarterback στο NFL για να μηδενίσει τον σπουδαίο σέντερ των αντιπάλων και φυσικά τα κοψίματα των γρήγορων πλάγιων στη βασική γραμμή. Δεν γίνεται να μη ρισκάρει κάποιο ελεύθερο σουτ πίσω από τα 6.75. Από εκεί, αυτό που θα πρέπει να γίνει, είναι το σουτ να το πάρει κάποιος που δεν θα έχει τόσο καλό σουτ. Εδώ ξαναμπαίνουν οι προπονητές που θα πρέπει να βρουν τρόπο το σουτ να το πάρει ή να μη το πάρει ο «καλός». Αυτό ισχύει και στο ποδόσφαιρο. Οι αμυνόμενοι θα προσπαθήσουν να δώσουν το σουτ στον παίκτη που -θεωρητικά- θα έχει τις λιγότερες πιθανότητες να σκοράρει στις ήδη λίγες πιθανότητες που έχει ένα σουτ εκτός της εστίας για να γίνει γκολ από μακριά και με τόσα σώματα μπροστά του συν τον τερματοφύλακα.
Εδώ πάντα θα υπερισχύει το πιο ποιοτικό σύνολο. Η Μπάγερν για παράδειγμα θα φέρει τους εξτρέμ της στον άξονα σε μία τέτοια συνθήκη, τον Ολίσε και τον Ντίας για να πάρουν αυτό το σουτ, όταν θα βρουν -αν βρουν- που θα βρουν, το κενό. Οι πιθανότητες που θα γράψει η στατιστική θα είναι οι ίδιες τόσο για το σουτ του Ολίσε ή του Γιαμάλ όσο και του Χίκι (της Μπρέντφορντ). Εσείς ποιος δεν θα θέλατε να σουτάρει όμως αν ήσασταν ο τερματοφύλακας; Νομίζω πως η απάντηση είναι εύκολη. Μέχρι αυτή την ώρα η Μπάγερν έχει σκοράρει 6 γκολ εκτός περιοχής (2.86 xG), Η Ατλέτικο έχει σκοράρει 5 γκολ εκτός περιοχής (2.85 xG), η Μπαρτσελόνα έχει σκοράρει 4 γκολ εκτός περιοχής (2.82 xG), η Παρί έχει 3 γκολ (2.47 xG) και η Ράγιο Βαγιεκάνο αν και έχει επιχειρήσει 68 σουτ εκτός περιοχής (1.94 xG) δεν έχει σκοράρει ακόμα κανένα γκολ. Θα ήθελε κι αυτή να έχει την ποιότητα των «μεγάλων».